โครงการอนุรักษ์และพัฒนาโบราณสถานวัดเจ็ดยอด พระอารามหลวง ตำบลช้างเผือก อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่

[ หน้า 1 ] [ หน้า 2 ] [ หน้า 3 ] [ หน้า 4 ]

๒. หมวดงานจัดเก็บข้อมูลเพื่อการอนุรักษ์
     ๒.๑ ก่อนการลงมือปฏิบัติงานบูรณะ
          ๒.๑.๑ การสำรวจตรวจสภาพข้อเท็จจริงของโบราณสถาน
                   - ทำการถากถางวัชพื้นที่ขึ้นปกคลุมโบราณสถานและพื้นที่โดยรอบให้เรียบร้อย
                   - ทำความสะอาดกำจัดเศษดิน ฝุ่นผงเศษวัสดุและคราบราดำ ตะไคร่น้ำ ที่ติดค้างหรือบดบัง
         รายละเอียดขององค์ประกอบและผิวพื้นอิฐของโบราณสถานออกทั้งหมด พื้นดินโดยรอบฐานโบราณสถาน ให้ปรับแต่งให้เห็นฐานให้ชัดเจน การทำความสะอาดผิวโบราณสถานให้ปฏิบัติงานด้วยความระมัดระวัง มิให้กระทบกระเทือนต่อความมั่นคงแข็งแรงของอิฐก่อที่มีอยู่ ทั้งนี้ให้ผู้รับจ้างจัดทำรายละเอียดเทคนิคการปฏิบัติงานเสนอต่อสถาปนิก, วิศวกรผู้กำหนดรายการของสำนักสถาปัตยกรรม กรมศิลปากร เพื่อพิจารณาให้ความเห็นชอบเป็นลายลักษณ์อักษร ก่อนลงมือปฏิบัติงานในส่วนนี้
                   - สำรวจ บันทึกสภาพของโบราณสถานและพื้นที่โดยรอบ บันทึกเก็บข้อมูลภาพโบราณสถานและรังวัดตรวจสอบด้วยเครื่องมือต่างๆ ที่เหมาะสม
          ๒.๑.๒ วิเคราะห์ข้อมูลและจัดทำรายงาน
                   - ทำการศึกษาเปรียบเทียบรูปแบบและองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมและศิลปกรรมของโบราณสถานแห่งนี้กับโบราณสถานแห่งอื่นในจังหวัดเชียงใหม่ที่มีรูปแบบใกล้เคียงกัน ผลการศึกษาเปรียบเทียบนำมาจัดทำเป็นรายงาน โดยจัดทำเป็นร่างรายานเสนอต่อสถาปนิกผู้กำหนดรายการของสำนักสถาปัตยกรรม กรมศิลปากร เพื่อพิจารณาให้ความเห็นชอบเป็นลายลักษณ์อักษร ก่อนจัดทำเป็นฉบับจริงเสนอคณะกรรมการตรวจการจ้างในงวดงานที่ ๑
     ๒.๒ ขณะปฏิบัติงานบูรณะ
          ๒.๒.๑ การรวบรวมข้อมูลหลักฐานดั้งเดิมและการบูรณะในอดีต ทำการบันทึกภาพและบันทึกข้อมูลรายละเอียดดังนี้
                   - ข้อมูลด้านต่าง ๆ ของโบราณสถานที่พบ เช่น วัสดุ ความเสียหาย เทคนิคการก่อสร้าง วัสดุตกแต่งผิว ร่องรอยการซ่อมแซมในยุคสมัยต่างๆ ที่ผ่านมา เป็นต้น
                   - ตำเหน่งความเสียหาย ร่องรอยหลักฐานต่าง ๆ ที่ตรวจพบให้ผู้รับจ้างจัดทำเครื่องหมายกำกับในที่เพื่อกำหนดหมายให้ชัดเจนทุกจุดก่อนบันทึกสภาพ
                   - รวบรวมเป็นรายงานนำเสนอเป็นระยะ สัมพันธ์กับส่วนของงานที่ลงมือปฏิบัติ โดยให้จัดทำเป็นร่างรายงานเสนอต่อสถาปนิกผู้ออกแบบของสำนักสถาปัตยกรรม กรมศิลปากร เพื่อพิจารณาให้ความเห็นชอบเป็นลายลักษณ์อักษร ก่อนจัดทำเป็นฉบับจริงเสนอคณะกรรมการตรวจการจ้างทุกงวดงาน รายงานนี้ให้แสดงเป็นแบบสำรวจ ตาราง ภาพถ่าย สำเนาแบบ แสดงตำแหน่งการเก็บข้อมูลหรือตัวอย่างจริง
          ๒.๒.๒ การรวบรวมข้อมูลด้านต่างๆ ที่ใช้ในการปฏิบัติงานบูรณะ
                   - ผู้รับจ้างต้องทำการรวบรวมข้อมูลต้านต่างๆ ที่ใช้ในการปฏิบัติงานบูรณะ เช่น วัสดุที่ใช้เทคนิคที่ใช้ ในบูรณะเป็นต้น
                   - รวบรวมเป็นรายงานนำเสนอเป็นระยะ สัมพันธ์กับส่วนของงานที่ลงมือปฏิบัติ โดยให้จัดทำเป็นร่างรายงานเสนอต่อสถาปนิกผู้ออกแบบของสำนักสถาปัตยกรรม กรมศิลปากร เพื่อพิจารณาให้ความเห็นชอบเป็นลายลักษณ์อักษร ก่อนจัดทำเป็นฉบับจริงเสนอคณะกรรมการตรวจการจ้างทุกงวดงาน รายงานนี้ให้แสดงเป็นแบบสำรวจ ตาราง ภาพถ่าย สำเนาแบบ แสดงตำแหน่งการเก็บข้อมูลหรือตัวอย่างจริง
          ๒.๒.๓ การบันทึกภาพโบราณสถาน
                   - ผู้รับจ้างต้องบันทึกภาพโบราณสถานทั้งหมด ตลอดระยะเวลาในการดำเนินการ
                   - การถ่ายภาพ ให้แสดงสภาพโดยรวมและเฉพาะส่วนของอาคาร ก่อนดำเนินการและเมื่อดำเนินการแล้วเสร็จ โดยให้ถ่ายเปรียบเทียบตำแหน่งเดียวกัน ในระหว่างการปฏิบัติงานให้บันทึกภาพตามรายการ ข้อ ๒.๑ - ๒.๒ และขั้นตอนการปฏิบัติงาน
     ๒.๓ การทำแบบประกอบการดำเนินการ ผู้รับจ้างต้องจัดทำแบบประกอบการดำเนินการบูรณะ ดังนี้
          ๒.๓.๑ ประเภทของแบบ
                   - แบบสภาพปัจจุบันตามข้อเท็จจริง (Existing Drawing)
                   - แบบสันนิษฐาน (Reconstruction Drawing)
                   - แบบหลังการบูรณะ (As-Built Drawing/ Post Restoration Drawing)

          ๒.๓.๒ องค์ประกอบของแบบ
                   - แบบสภาพปัจจุบันตามข้อเท็จจริง (Existing Drawing) อย่างน้อยประกอบด้วย
                     ๑) ผังบริเวณ (Site Plan)
                     ๒) ผังพื้น (Plan)
                     ๓) รูปตัดอย่างน้อย ๒ แนวตัด (Section)
                     ๔) รูปด้าน ๔ ด้าน (Elevation)
                     ๕) แบบขยายทางสถาปัตยกรรมและศิลปกรรม อาทิ คิ้วลวดบัวต่างๆ บันได โขงพระเจ้า การ

ก่อเรียงอิฐ การปูพื้นอิฐ ฯลฯ เป็นต้น
                   - แบบสันนิษฐาน (Reconstruction Drawing) อย่างน้อยประกอบด้วย
                     ๑) ผังพื้น (Plan)
                     ๒) ผังหลังคา (Lay - out)
                     ๓) รูปตัดอย่างน้อย ๒ แนวตัด (Section)
                     ๕) รูปด้าน ๔ ด้าน (Elevation)
                     ๖) แบบขยายทางสถาปัตยกรรมและศิลปกรรม อาทิ คิ้วลวดบัวต่างๆ บันได โขงพระเจ้า ฯ

เป็นต้น
                   - แบบหลังการบูรณะ (As-Built Drawing) ของอาคารดังต่อไปนี้
                     ๑) ผังบริเวณ (Site Plan)
                     ๒) ผังพื้น (Plan)
                     ๓) รูปตัดอย่างน้อย ๒ แนวตัด (Section)
                     ๔)รูปด้าน ๔ ด้าน (Elevation)
                     ๕) แบบขยายทางสถาปัตยกรรมและศิลปกรรม อาทิ คิ้วลวดบัวต่าง ๆ บันได โขงพระเจ้า ฯ

เป็นต้น
                     ๖) แบบการปรับปรุงสภาพแวดล้อม อาทิ แบบขยายระบบระบายน้ำ ป้ายข้อมูล ฯ เป็นต้น
                     ๗) แบบปฏิบัติการขณะซ่อม (Shop Drawing)
          ๒.๓.๔ ข้อกำหนดแบบ
                   - ผู้รับจ้างต้องใส่รายละเอียดข้อมูลต่าง ๆ ที่ดำเนินการในส่วนนั้น 1 ลงในแบบให้ครบถ้วน
                   - แบบทั้งหมดให้จัดทำด้วยโปรแกรม Auto - Cad อย่างน้อย Version ๒๐๐๙
          ๒.๓.๕ การส่งแบบ
                   - ในระหว่างการดำเนินการ ให้เสนอแบบร่างต่อสถาปนิกผู้ออกแบบของสำนักสถาปัตยกรรมกรมศิลปากร เพื่อตรวจพิจารณา ให้ความเห็นชอบเป็นลายลักษณ์อักษรทุกงวดงาน ก่อนจัดทำเป็นแบบจริงเสนอคณะกรรมการตรวจการจ้างในงวดงานสุดท้ายการส่งแบบร่างตรวจ ให้พิมพ์ลงบนกระดาษขาวที่มีขนาดเหมาะสม แบบต้องเข้ามาตราส่วนทุกครั้ง
                   - แบบขั้นสุดท้ายให้พิมพ์ลงบนกระดาษไขขนาด A-๑ จำนวน ๑ ชุดพร้อมจัดทำสำเนาแบบ ๓ ชุด
                   - ข้อมูลแบบที่จัดทำขึ้นทั้งหมด บันทึกแนบประกอบรายงานขั้นสุดท้ายเป็น Digital File
                   - มาตราส่วนที่ใช้เขียนแบบ พิมพ์แบบให้เป็นไปตามความเหมาะสมและได้มาตรฐานการเขียนแบบสากล เช่นด:๑๐๐, ๑:๕๐ และ ๑:๒๕ เป็นต้น

     ๒.๔ รายงานขั้นสุดท้าย
            - งานตามรายการทั้งหมดข้างต้น ให้รวบรวมเข้าเล่มแบบเย็บขอบปกแข็ง พร้อมจัดทำเป็น Digtal File บันทึกข้อมูลลงแผ่น CD และPortable Hard Drive จำนวน ๓ ชุด นำส่งในการตรวจรับงานงวดสุดท้าย


๓. งานอนุรักษ์และพัฒนาโบราณสถานวัดเจ็ดยอด
     ๓.๑ งานปรับปรุงพื้นทางเดิน
           - ตรวจสอบค่าระดับของพื้นโดยรอบโบราณสถานที่นูรณะ และพื้นที่ในสภาพแวดล้อมโดยรอบที่เกี่ยวเนื่อง จัดทำแบบและรายละเอียดเสนอสถาปนิกผู้ออกแบบ สำนักสถาปัตยกรรม กรมศิลปากรพิจารณาให้ความเห็นชอบเป็นลายลักษณ์อักษร เพื่อใช้อ้างอิงในการปรับระดับพื้นที่และระบบระบายน้ำ
           - งานรื้อถอนทางเดินเดิม เนื่องจากทางเดินเดิมก่อสร้างด้วยการปูอิฐทำให้ตะไคร่น้ำขึ้นไม่เหมาะแก่การใช้งาน จึงต้องดำเนินการรื้อพื้นเดิมออกทั้งหมด
           - งานปรับพื้นที่ส่วนทางเดินให้ทำผังแนวทางเดินตามรูปแบบรายการ แล้วนำดินมาถมปรับแล้วบดอัดจากนั้นก็ปรับเกลี่ยด้วยทรายหยาบ
           - ขอบทางเดินทั้งสองข้างให้ทำการก่อสร้างขอบคอนกรีตเสริมเหล็กโดย แบบทางเดินกว้าง ๑.๒๐ เมตร ขอบคอนกรีตกว้าง ๐.๑๐ x ๐.๒๐ ม. โดยฝังไปในพื้นดินแล้วก่ออิฐแกร่งวางสันตั้งแนวขวาง วางทับบน คานคอนกรีตตลอดความยาวทางเดิน ส่วนพื้นทางเดินให้ดำเนินการปูอิฐแกร่งลายก้างปลา โดยปูแบบสันตั้งให้เต็มพื้นที่ตลอดตามความยาวของทางเดิน
           -ใ ห้ผู้รับจ้างหารือ พร้อมจัดทำแบบปฏิบัติงาน (Shop Drawing) และรายละเอียดงาน เสนอสถาปนิกวิศวกรผู้ออกแบบ สำนักสถาปัตยกรรม กรมศิลปากร พิจารณาให้ความเห็นชอบเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนปฏิบัติงานในส่วนนี้
     ๓.๒ งานบูรณะอุโบสถพระเจ้าแก่นจันทน์
           - ก่อนการดำเนินการให้ผู้รับจ้างจัดทำนั่งร้านเหล็กและจัดทำหลังคาคลุมและผ้าใบป้องกันลม โดยผู้รับจ้างจะต้องประกอบนั่งร้าน พร้อมจัดทำบันใดทางขึ้น-ลงและราวจับ เพื่ออำนวยความสะดวกและความปลอดภัยให้แก่คณะกรรมการตรวจการจ้าง ตลอดจนทำชานพักอย่างน้อย ๓ จุด
           - ในการรื้อถอนวัสดุให้ดำเนินการรื้อถอนด้วยความระมัดระวังโดยคำนึงถึงความปลอดภัยและกระทบกับโบราณสถานน้อยที่สุด ซึ่งการรื้อถอนจะมีอยู่ ๒ ลักษณะคือ งานในส่วนที่รื้อถอนออกแล้วกองเก็บ และการรื้อถอนโดยขนวัสดุไปทิ้ง ให้ผู้รับจ้างปรึกษาผู้ควบคุมงานก่อนทุกขั้นตอนตลอดจนสถานที่กองเก็บวัสดุ
           - งานบูรณะโดยให้ผู้รับจ้างตรวจสอบความมั่นคงเข็งแรงของโครงสร้างหลังคาก่อนดำเนินการติดตั้งกลอน ระแนงและมุงหลังคา
           - งานที่มีความชับซ้อนและเป็นเทคนิคพิเศษ เช่น การอนุรักษ์ลวดลายหน้าบัน นาคทัณฑ์ และการปิดกระจกสีชุดลำยอง ให้ผู้รับจ้างปรึกษาผู้ควบคุมงานก่อนดำเนินการ ทั้งนี้ต้องใช้ช่างฝีมือที่มีความชำนาญเฉพาะด้านในการอนุรักษ์ดังกล่าว

[ หน้า 1 ] [ หน้า 2 ] [ หน้า 3 ] [ หน้า 4 ]